תשובה לתגובה

Greckie słowo: 'Artos' - chleb

Oto znaczenie greckiego słowa 'artos' wedug "Wielkiego Słownika Polsko-Greckiego":

1. Dosłownie chleb 

a. Og. chleb lub bochenek, podpłomyk, placek z chleba: 4,3.4; 7,9; 14,17.19a,b; 15,26.33.34.36; 16,5.7.8.9.10.11.12; Mk 6,8.37.38.41a,b.44.52; 7,27; 8,4.5.6.14a,b.16.17.19; Łk 4,3.4; 9,3.13.16; 11,5.11v.1; 24,30.35; J 6,5.7.9.11.13.23.26; 21,9.13; Dz 20,11; 27,35; 2 Kor. 9,10.

b. O chlebach pokładnych: Mt 12,4; Mk 2,26; Łk 6,4; Hbr 9,2

c. O Chrystusie jako chlebie z nieba: J 6,32b.33.34.35.41.48.50.51a,b,c.58a,b

d. O chlebie z Wieczerzy Pańskiej w zwrocie łamania chleba: Mt 26,26; Mk 14,22; Łk 22,19; Dz 2,42.46; 20,7; 1 Kor. 10,16.17a,b; 11,23.26.27.28.

2. Chleb w ogólnym znaczeniu, pokarm, posiłek: Mt 6,11; 15,2; Mk 3,20; 7,2.5; Łuk 7,33; 11,3; 14, 1.15; 15,17; J 6,31.32a; 13,18; 2 Tes 3,3.12.

Zatem greckie słowo 'artos' określa każdy rodzaj chleba nie wnikając w jego skład. Na przykład w Ewangelii Jana 6:31 użyto tego słowa dla nazwania chleba z niebios, czyli manny. Natomiast w Liście do Hebrajczyków 9:2  słowa 'artos' użyto dla określenia chlebów pokładnych w Świątyni, które przecież nie były robione na zakwasie (Kapł. 24:5-6, Kapł. 2:11-12). W opisie, gdzie Jezus dokonał cudu nakarmienia 4 tysięcy ludzi siedmioma bochenkami i kilku rybami (Mat. 15:32-37), również znajdujemy słowo 'artos'. 

Ponadto słowo 'artos' używane jest dla określenia chleba w sensie metaforycznym, gdyż Jezus mówi o sobie jako o 'chlebie żywym' (Jana 6:48) albo jako żywność ogólnie. Na przykład, ucząc nas modlitwy do Ojca, Jezus nie miał na myśli wyłącznie prośby o sam chleb (Mat. 6:11), ale ogólnie żywność, którą potrzebujemy każdego dnia. 

Dla kontrastu słowo 'azumos', użyte kilka razy w Nowym Testamencie, nie jest już tak wieloznaczne i oznacza 'bez zakwasu'. Dlatego niektórzy na tej podstawie wyciągają wniosek, że jeżeli nie użyto tego słowa dla określenia chleba paschalnego na Wieczerzy Pańskiej, oznacza to, że był to zwykły chleb na zakwasie.  

Zwróćmy jednak uwagę, iż słowo to nie oznacza jakiegoś szczególnego rodzaju chleba, ale ogólnie stwierdza brak zakwasu - gdziekolwiek. Przykładowo, użyte w 1 Kor. 5:7-8 w kontekście mowy o wyzbyciu się kwasu, nie opisuje literalnego chleba, ale opisuje stan duchowy.

Tak więc fakt, iż dla nazwania chleba paschalnego użyto słowa 'artos', nie oznaca, że był to chleb kwaszony, ponieważ słowo 'artos' określa po prostu chleb - jakikolwiek. Natomiast słowo 'azumus' nie jest stosowane do specyfikacji rodzaju pieczywa, ale określa coś niesfermentowanego, niekwaszonego - cokolwiek. Znaczenie słowa 'azumos' znajduje się tutaj.

Skąd zatem mieć pewność, czy Jezus podczas owej pamiętnej wieczerzy spożywał zwykły, czy też przaśny chleb? Przede wszystkim należy rozważyć kontekst sytuacji. Jezus obchodził w tym dniu z uczniami Paschę - a nie zwykłą wieczerzę. Pomimo tego, że było to dzień wcześniej, powiedział On: "Gorąco pragnąłem spożyć tę wieczerzę paschalną z wami przed moją męką" (Łuk 22:15, BW). Taki więc był cel tej wieczerzy. Miała to być wieczerza paschalna w pełnym tego słowa znaczeniu, ze wszystkimi szczegółami, jakie pobożny Żyd w czasie tego święta musi wypełnić. Musiał być baranek paschalny, spożywany łącznie z przaśnym chlebem (Wyjścia 12:8), gorzkimi ziołami itd. Zastanawianie się nad tym, czy rzeczywiście Jezus jadł wtedy przaśny chleb - tak jak wymagał tego Zakon, może doprowadzić do kolejnych przypuszczeń: 'a może nie spożywał też baranka paschalnego?'  W takim układzie nie nazwałby On tego spotkania 'wieczerzą paschalną'.  

Dlaczego więc nie użyto w tym miejscu jakiegoś zwrotu szczególnie podkreślającego, iż był to chleb przaśny? Ponieważ Nowy Testament był pisany przez Żydów, więc było to dla nich oczywiste, że na wieczerzy paschalnej spożywa się macę. 

Jezus biorąc i łamiąc ten paschalny chleb powiedział: 'to jest ciało moje' (Mat. 26:26b), a trudno byloby uwierzyć, że użyłby do tego celu chleba z zakwasem, skoro Jego cialo było bezgrzeszne. 

Z błogosławieństwem Bożym w imieniu Jeszua - Aviyah.

תגובה

  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • מעבר שורות ופסקאות מתבצע אוטומטית.

מידע נוסף על אפשרויות מבנה קלט

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.